Con đường dẫn về thôn Khái Tây 2, phường Hòa Quý, quận Ngũ Hành Sơn (Đà Nẵng) đưa chúng tôi đến một căn nhà nhỏ, phía trước có đề chữ “nhà tình thương”. Đó là nhà của em Nguyễn Thị Ly, nhân vật trong bức ảnh đoạt giải “Ảnh của năm 2010” do Quỹ Nhi đồng Liên Hiệp Quốc (UNICEF) bình chọn.

Một trong những bức ảnh đoạt giải “Ảnh của năm 2010” do Quỹ Nhi đồng Liên Hiệp Quốc (UNICEF) bình chọn
Để có được bức ảnh này, nhiếp ảnh gia
người Mỹ Ed Kashi cùng vợ đã cùng sống với gia đình bé Ly suốt gần một
tuần. Cô bé 9 tuổi mang trong mình nỗi đau da cam đã khiến tay máy của
Ed Kashi rung động.
Từ nỗi đau da cam…
Nhiễm chất độc da cam từ người cha, chị Lê Thị Thu, mẹ của Ly, từ nhỏ
đã đau ốm triền miên và mang gương mặt dị dạng. Nỗi đau nối tiếp nỗi
đau. Giờ di chứng chất độc da cam đã truyền sang đứa con gái đầu lòng
của chị và anh Nguyễn Dương Quang.
Chị Thu tâm sự: “Tôi tự biết mình bất hạnh. Không dám yêu ai. Một phần,
tôi nghĩ ai đi yêu một người như tôi. Một phần, tôi sợ sinh con ra lại
giống như tôi. Vậy mà, tôi đã bằng lòng lấy nhà tôi vì anh quá chân
chất, chân tình. Bé Ly ra đời. Nhìn con, tôi đau, nỗi sợ hãi của tôi đã
thành sự thật…”.
Chị kể chị sinh bé Ly khi mới mang thai hơn 6 tháng. Bé sinh ra, nhỏ
xíu và gương mặt cũng biến dạng như mẹ. Một năm trời bé phải sống trong
lồng kính. Và lạ lùng, cái chất độc da cam ấy không quật ngã được bé. Cơ
thể bé bỏng ấy đã sống.

Bé Ly chơi trò dạy học với em trai
Anh Nguyễn Dương Quang, ba của bé Ly, kể
tiếp: “5 tuổi, bé mới chập chững tập đi. 6 tuổi, bé bập bẹ biết nói. Ly 7
tuổi, vợ chồng tôi cho con vào lớp 1. Vậy mà, học với những bạn học
bình thường cùng trang lứa, cả hai năm học lớp 1 và lớp 2, bé đều có
bằng khen học sinh tiên tiến. Chúng tôi lo lắng hỏi thăm con ở trường có
học được không. Bé nói: học không khó. Tôi thấy chẳng còn chi vui hơn.
Lại thêm, bé Ly còn có một em trai nhỏ hơn bé một tuổi. Cháu bình
thường, không nhiễm chất độc da cam từ mẹ như chị. Chúng tôi đặt tên con
là Nguyễn Quang Mừng. Mừng bây giờ học cùng lớp 3 với chị ở trường tiểu
học Phạm Hồng Thái. Hai đứa học cùng lớp, tôi bớt lo bé Ly đi học bị
bạn bè trẻ con vô tư chòng ghẹo vì những khuyết tật mà con bé đang
mang”.
… đến bức “Ảnh của năm 2010” do UNICEF bình chọn
Nhà nghèo. Anh làm phụ hồ. Chị làm nông nghiệp, một tháng hơn 10 ngày
đi viện. Bé Ly thường xuyên khó thở do cấu tạo lồng ngực không bình
thường. Những đêm trái gió trở trời, vợ chồng anh chị phải thức trắng
đêm dỗ con qua cơn đau nhọc nhằn.
Bữa cơm gia đình thường xuyên là rau với mắm. Dinh dưỡng tốt nhất cho
con là những hộp sữa hàng tháng địa phương hỗ trợ cho trẻ bị nhiễm chất
độc da cam. Trong căn nhà tình thương cấp 4 do địa phương xét hỗ trợ xây
từ năm 2004, đồ đạc của anh chị không có gì đáng giá.
Nhưng anh Nguyễn Dương Quang lạc quan: “Nghèo thì nghèo, khổ thì khổ.
Chúng tôi vẫn thấy mình còn may mắn. Vì các con tôi vẫn còn cảm nhận
được cuộc sống xung quanh, đi học được, lại vui vẻ, lanh lợi”.

Gia đình mang nhiều nỗi đau nhưng vẫn tràn trề niềm lạc quan, vui sống
Vừa lúc bé Ly cùng em trai đi học về, cả
nhà rộn ràng hẳn lên bởi tiếng nói cười đùa nghịch của hai chị em. Bé Ly
hát cho cả nhà nghe một ca khúc thiếu nhi bằng tiếng Anh. Rồi em kéo
tay em trai bày trò dạy học, trò chơi mà em rất thích. Cô bé 9 tuổi
không chút rụt rè nói lên ước mơ: “Lớn lên, con muốn làm cô giáo dạy
nhạc. Con muốn được đến trường mỗi ngày và con thích hát”.
Cuộc sống của một gia đình nghèo mang nỗi đau da cam mà luôn đầy ắp
tiếng cười lạc quan đó đã được vợ chồng nhiếp ảnh gia Ed Kashi thu cả
vào ống kính trong suốt gần một tuần sống cùng Ly và gia đình em.
Anh Quang cho biết: “Khoảng hồi tháng 7, họ được giới thiệu đến nhà tôi
và sống cùng gia đình. Nhà tôi đã đồng ý cho họ quay phim, chụp ảnh
suốt gần 1 tuần để có tư liệu về những nạn nhân chất độc da cam. Họ đã
sống cùng chúng tôi với tất cả tấm lòng của những người thực sự muốn sẻ
chia. Chúng tôi cảm nhận được điều đó dù là bất đồng ngôn ngữ, từ những
cái ôm hôn thắm thiết dành cho các con tôi.
Những khi ghi hình, họ lặng im. Có khi suốt một buổi sáng, chúng tôi
dường như quên mất có ống kính đang dõi theo. Chúng tôi chỉ việc sống
bình thường như mọi ngày. Khi về nước, họ gửi thư về cùng những bức ảnh
ghi lại hầu như toàn bộ cuộc sống thường ngày của bé Ly cùng gia đình,
và cả ở trường học”.
Xin để lại lời lên án chiến tranh từ thực tế những nỗi đau da cam mà bé
Ly, mẹ em và hàng triệu triệu số phận bất hạnh khác đang phải gánh chịu
trên những hình hài không vẹn toàn.

Những bức ảnh do nhiếp ảnh gia Ed Kashi gửi tặng được anh Quang lưu giữ trân trọng
UNICEP đã bình chọn bức ảnh ghi hình bé
Ly là “Ảnh của năm 2010” với nhận xét:“Nhiếp ảnh gia Ed Kashi đã tận
dụng tài tình ánh sáng và bóng tối để nhấn mạnh khát khao về một cuộc
sống bình thường của cô bé tàn tật, cho thấy hậu quả nghiêm trọng của
chiến tranh dù 35 năm đã qua đi”.
Theo nguồn Báo Dân Trí Khánh Hiền